Copyright 2021 - Szkoła Podstawowa nr 8 w Siedlcach

Symbole ukryte w wielkanocnym koszyczku

Błogosławieństwo żywności na stół wielkanocny, zgodnie z tradycją sięga VII wieku, a z chlebem i jajkami notowane jest od XII wieku. O przyjęciu  w Polsce tego obrzędu potwierdziły źródła z przełomu XIII i XIV wieku.


Kiedyś szlachcic posyłał powóz konny po kapłana, którym dobrodziej przybywał do dworu, by poświęcić cały stół. Obecnie potrawy umieszczamy w koszyku, a obrzęd ich święcenia odbywa się najczęściej w kościołach albo przed nimi, na wystawionych stołach.

W całej Polsce koszyk ze święconką stawia się na stole wielkanocnym, obok mięs i ciast. Śniadanie wielkanocne rozpoczyna zwyczaj dzielenia się poświęconym jajkiem, podobny
w swej formie i symbolice do bożonarodzeniowego łamania się opłatkiem. Składamy sobie życzenia, z nadzieją na błogosławieństwo, dostatek i zdrowie dla całej rodziny.

Każdy ze schowanych w koszyku, pod śnieżnobiałą serwetką, smakołyków coś symbolizuje. Święcone pokarmy mają zapewnić nam zdrowie, pomyślność, dostatek, nadzieję na odrodzenie mające dać siłę do walki ze złem, grzechem i słabością.

Baranek - symbolizuje Chrystusa, który jako baranek oddał swoje życie za ludzi
i zmartwychwstając, odniósł zwycięstwo nad grzechem i śmiercią. Baranek to triumf życia nad śmiercią.

Jajka -  (pisanki, kraszanki) – to symbol nowego życia i płodności. Jajka królują podczas świąt wielkanocnych – poświęcone pojawiają się na naszych stołach, a w postaci ozdobnych pisanek, w dekoracjach i życzeniach wielkanocnych. 

Chleb - w święconce symbolizuje pokarm dla duszy, czyli Ciało Chrystusa i powszedni pokarm dla ciała, niezbędny do życia, Chleb jest symbolem pomyślności, dostatku, obfitości
i sytości, wyraża też pragnienie przyjęcia Komunii św.

Mięso - Zapewnia zdrowie i płodność, a także dostatek. Kiedyś należało do rarytasów
z najwyższej półki. Do koszyczka dawniej wkładano szynkę. Od XIX wieku prym wiedzie słynna polska kiełbasa

Kiełbasa - Mięso, z którego jest zrobiona, jest pamiątką ofiary z baranka paschalnego.

Chrzan - Ponieważ wyciska łzy z oczu, jest symbolem pokonania goryczy męki Chrystusa.

Pieprz - Czarny zmielony pieprz nawiązuje do gorzkich ziół, które w przeszłości Żydzi dodawali do sosu zwanego charoset. Robili to na pamiątkę czasów, gdy byli niewolnikami
w starożytnym Egipcie.

Sól - to symbol prostoty życia a jednocześnie dostatku  i gościnności, głównym jej zadaniem jest  nadanie potrawom smaku oraz ochrona przed zepsuciem. Dawniej wierzono też, że sól odstrasza zło.

Zielone gałązki (np. bukszpanu), którymi przystrajamy koszyk- wyrażają nadzieję Zmartwychwstania.

Ser (kiedyś nasi dziadkowie święcili ser) - jest symbolem przyjaźni między człowiekiem a siłami przyrody, ponieważ pochodzi od krów, owiec i kóz.

Ciasto - Do koszyka ze święconką trafiło jako ostatnie. To wielkanocny symbol umiejętności i doskonałości. Reprezentowane było głównie przez wielkanocne baby, kołacze i serniki.

Baba wielkanocna - Rośnie na drożdżach, symbolizuje wzrastanie wiary, nadziei i miłości.

Zajączek wielkanocny - to przejęty ze starożytności symbol przemijania, zmartwychwstania, odradzającej się przyrody, wiosny i płodności.
Dziś zajączek chodzi z koszyczkiem i w Wielką Niedzielę zostawia upominki dla dzieci. Po wielkanocnym śniadaniu domownicy szukają ukrytych przez zajączka drobnych prezentów i słodyczy. Dlatego często pojawia się na kartkach świątecznych, na stołach i w czekoladowej oprawie.

Zastanówcie się, co jeszcze można włożyć do koszyczka???

  

http://www.nowogard.pl/18-aktualnosci/3046-wielkanocne-symbole-co-oznaczaja

https://polki.pl/rodzina/uroczystosci-rodzinne,symbole-wielkanocne,10305424,artykul.html

https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awi%C4%99conka

 

f t g m